Ký quỹ là gì?

Ký quỹ (Margin) là tiền hoặc tài sản dùng theo quy tắc để bảo đảm khoản vay hoặc nghĩa vụ trong giao dịch tiền mã hóa có đòn bẩy hay phái sinh. Khoản bảo đảm này giúp tài khoản đáp ứng các yêu cầu rủi ro phát sinh từ vị thế và nợ, không phải toàn bộ giá mua tài sản giao ngay tương ứng, cũng không phải phí giao dịch.

Trên giao diện, “ký quỹ” có thể là tài sản bảo đảm đã phân bổ hoặc mức tối thiểu phải đáp ứng. Số dư ký quỹ, yêu cầu ký quỹ và số dư khả dụng là các khái niệm khác nhau. Phân biệt chúng giúp hiểu tiền được giữ, định giá và giải phóng thế nào.

Vì sao phải kiểm tra ký quỹ khi tài khoản đã có tài sản?

Trong giao dịch giao ngay thông thường, người giao dịch trao đổi các tài sản tương ứng. Khoản vay và hợp đồng ký quỹ khác: vay tạo nghĩa vụ trả nợ, còn vị thế hợp đồng có thể lỗ khi giá thay đổi. Vì vậy nền tảng liên tục kiểm tra tài khoản có đủ khả năng bảo đảm các rủi ro này không.

“Tài khoản có bao nhiêu tài sản” không đồng nghĩa với “còn bao nhiêu để hỗ trợ giao dịch mới”. Tài sản có thể đang bảo đảm vị thế hoặc lệnh chờ khác, hay không đủ điều kiện thế chấp. Ngay cả tài sản hợp lệ cũng có thể được tính thấp hơn giá thị trường.

Ví dụ, tài sản có giá thị trường 1.000 USD, nhưng quy tắc giả định chỉ tính 90% làm bảo đảm, tức 900 USD. Đây là ví dụ về mức chiết khấu tài sản bảo đảm, không phải thông số hiện hành của một tài sản cụ thể. Nó cũng không có nghĩa nền tảng đã lấy đi tài sản trị giá 100 USD.

Ký quỹ, vốn chủ sở hữu và số dư khả dụng có nghĩa gì?

Các trường này trả lời những câu hỏi khác nhau. Tên và công thức phụ thuộc chế độ tài khoản, nhưng cần phân biệt chức năng:

Giữ ký quỹ không phải thu phí, và khoản lỗ chưa thực hiện không phải lúc nào cũng là tiền mặt đã bị trừ. Giá có thể trước hết thay đổi kết quả chưa thực hiện của vị thế mở và vốn hợp lệ theo quy tắc. Việc đóng vị thế hay quyết toán định kỳ ảnh hưởng số dư thế nào phụ thuộc sản phẩm. Phí giao dịch, phí funding đã quyết toán và lãi vay là các dòng thu chi riêng.

Một số nền tảng cũng hiển thị số dư khả dụng ước tính. Hạn mức thực của lệnh có thể khác do giá lệnh, chiết khấu bảo đảm hoặc phí dự phòng. Số dư có vẻ đủ không bảo đảm mọi mức giá và số lượng đều được chấp nhận.

Bảo đảm được giữ và giải phóng trong một giao dịch thế nào?

Mục đích của bảo đảm thay đổi từ lúc chuẩn bị lệnh đến khi kết thúc vị thế. Không có nghĩa mỗi bước đều chuyển tiền đi.

Khi đặt lệnh, nền tảng có thể dự phòng ký quỹ và phí cho lệnh mở chưa khớp. Dù chưa khớp, lệnh vẫn có thể giảm hạn mức khả dụng để tránh dùng cùng một bảo đảm cho nhiều giao dịch. Quy tắc phong tỏa có thể khác giữa các loại lệnh điều kiện.

Sau khi khớp, nền tảng tính bảo đảm theo vị thế thực tế hình thành. Phân bổ ban đầu không phải ranh giới rủi ro cố định mãi: giá, phí, khoản vay và giá trị tài sản bảo đảm đều có thể thay đổi trạng thái sau đó.

Sau khi hủy hoặc đóng, phần giữ không còn cần thiết được giải phóng theo quy tắc. Đóng vị thế thường cũng ghi nhận kết quả giá và tính phí, nên số giải phóng không nhất thiết bằng số giữ ban đầu. Nếu còn vị thế hoặc nợ khác, không phải toàn bộ tiền còn lại đều chuyển ra được.

Trong giao dịch có vay, hoàn thành một lần mua bán không nhất thiết trả hết khoản vay. Cần kiểm tra riêng việc trả nợ và quyết toán lãi.

Ký quỹ ban đầu và duy trì quản lý bước nào?

Ký quỹ ban đầu xác định bảo đảm khi tạo lệnh hoặc vị thế; ký quỹ duy trì xác định mức tối thiểu khi vị thế hoặc nợ vẫn tồn tại.

Ví dụ, hợp đồng tuyến tính tính kết quả bằng lượng tài sản cơ sở nhân chênh lệch giá, có giá trị danh nghĩa 10.000 USDT. Với tỷ lệ ban đầu giả định 10%, yêu cầu cơ bản là 1.000 USDT, chưa tính phí khác. USDT là mã giao dịch của một stablecoin, ở đây chỉ làm đơn vị định giá. Giá trị danh nghĩa là quy mô tính từ lượng hợp đồng và giá, không phải tiền đã góp.

Nếu ở thời điểm khác vị thế vẫn trị giá 10.000 USDT và tỷ lệ duy trì giả định là 0,5%, yêu cầu cơ bản là 50 USDT. Hai số minh họa ngưỡng mở và duy trì khác nhau; không chứng minh vị thế chắc chắn có thể lỗ 950 USDT. Kiểm tra thực còn xét thay đổi giá trị, bậc ký quỹ và phí.

Khi vốn hợp lệ không đủ, nền tảng có thể hủy lệnh giữ hạn mức, giảm hoặc thanh lý vị thế. Không bảo đảm có thông báo bổ sung ký quỹ trước để xử lý kịp. Xem thanh lý về quy trình.

Ký quỹ cô lập và chéo khác ở tài sản tham gia bảo đảm

Ký quỹ cô lập thường phân bổ riêng cho một vị thế và tính rủi ro riêng. Tiền khác không tự động bảo đảm cho nó chỉ vì nằm trên cùng nền tảng. Tuy nhiên, tính năng tự bổ sung có thể thay đổi phạm vi phân bổ.

Ký quỹ chéo cho phép tiền hợp lệ trong cùng phạm vi tính rủi ro cùng hỗ trợ các vị thế. Lỗ của một vị thế ảnh hưởng vốn chung; biến động vị thế hoặc tài sản bảo đảm khác cũng có thể ảnh hưởng ngược lại. Không có nghĩa mọi tài sản của người dùng đều tham gia vô điều kiện.

Khác biệt cốt lõi là phạm vi tính rủi ro và chia sẻ tiền, không phải chế độ nào chắc chắn không mất tiền khác hoặc khó bị thanh lý hơn. Còn phải xét tự bổ sung, phí, điều kiện tài sản và quy tắc số dư âm.

Vì sao tách tài sản bảo đảm và tài sản quyết toán?

Tài sản bảo đảm được dùng để đáp ứng nghĩa vụ; tài sản quyết toán được dùng để ghi nhận hoặc thanh toán lãi lỗ. Chúng không nhất thiết giống nhau. Chẳng hạn, một số tài khoản hợp nhất cho phép định giá điều chỉnh BTC hợp lệ để bảo đảm hợp đồng quyết toán bằng USDT. Kết quả hợp đồng bằng USDT và giá trị bảo đảm bằng BTC có thể cùng thay đổi.

Ngay cả khi kết quả giá của vị thế tạm thời không đổi, tài sản bảo đảm mất giá vẫn có thể giảm khả năng bảo đảm. Ngược lại, giữ một tài sản quyết toán không có nghĩa mọi chế độ đều nhận toàn bộ nó làm thế chấp vô điều kiện.

Ký quỹ không phải nguồn lợi nhuận độc lập, mà kết nối tài sản, nợ, vị thế và yêu cầu rủi ro. Để giải thích tài khoản chính xác cần nói rõ tài sản nào bảo đảm, được tính theo giá trị nào, giữ cho rủi ro nào và khi nào giải phóng được.

Thuật ngữ liên quan

Xem ký quỹ ban đầu, ký quỹ duy trì, tỷ lệ ký quỹ và đòn bẩy, hoặc trở lại bảng thuật ngữ tiền mã hóa.

Nguồn tham khảo

• OKX: Quy tắc tính ký quỹ hợp đồng
• OKX: Lãi vay trong giao dịch ký quỹ
• OKX: Câu hỏi thường gặp về thanh lý