Głównym powodem, dla którego kryzysy finansowe były podatne na rozwój w przeszłości, było powolne rozprzestrzenianie się informacji. Niedorozwinięta komunikacja i niska przejrzystość rynku sprawiają, że informacja często jest kontrolowana przez nielicznych. Wiele ryzyk może kumulować się w systemie przez lata, a mimo to większość uczestników rynku pozostaje nieświadoma. Gdy problem naprawdę się pojawia, rynek często nie ma czasu na reakcję, panika szybko się rozprzestrzenia i ostatecznie przeradza się w kryzys systemowy. Dzisiejsze środowisko jest zupełnie inne. Smartfony, internet i informacje w czasie rzeczywistym umożliwiają niemal natychmiastowy transfer informacji na całym świecie. Dane makroekonomiczne, zmiany polityki i wahania cen rynkowych mogą zostać przechwycone przez rynek w ciągu kilku sekund. Wiele lokalnych ryzyk nie zostało jeszcze wcześniej spotęgowanych przez rynek. Z tej perspektywy tradycyjne kryzysy finansowe, które opierają się na informacjach, opóźniają się i stopniowo kumulują, rzeczywiście stały się trudniejsze do utworzenia. Ale sprawy nie są takie proste. Więcej informacji nie oznacza większego zrozumienia. Gdy informacje rozprzestrzeniają się bardzo szybko, rynek łatwiej otacza się przez szum. Prawdziwe i fałszywe wiadomości są mieszane, a emocje rozprzestrzeniają się szybko, często wzmacniając reakcje rynku. Krótkoterminowa panika, skoncentrowane wyprzedaże i natychmiastowa kurczliwość płynności są faktycznie częstsze na współczesnych rynkach. Wczesne dni pandemii w 2020 roku były typowym przykładem. Amerykański rynek akcji wywołał cztery wyłączniki w ciągu zaledwie jednego miesiąca. Nie chodzi o to, że fundamenty gospodarcze nagle załamały się w ciągu kilku tygodni, lecz o to, że rynek szybko popadł w panikę konsolidacji pod wpływem intensywnego szoku informacyjnego. Gdy wszyscy reagują tak samo, zmienność rynku jest ekstremalnie nasilona. Głębszy problem wynika faktycznie ze złożoności samego systemu finansowego. Kryzys finansowy 2008

Czy naprawdę istnieje myślenie bogatych? W rzeczywistości często jest to tylko błąd przeżywalności. Buffett jest znany z ostrożności, Musk z odważnego inwestowania na całego, a wszyscy mówią, że to jest myślenie bogatych. Dziś przejrzałem ich historię. W 1963 roku American Express został uwikłany w skandal oszustwa, a cena akcji gwałtownie spadła. Inni sprzedawali, a Buffett kupował, inwestując nawet do 40% funduszu. Miał jednak zasadę, że nie kupuje więcej niż 25% jednej akcji, ale dla American Express złamał tę regułę osobiście. Można więc powiedzieć, że on i Musk są podobni – obaj odważnie inwestują tam, gdzie mają największą pewność. Czy więc inwestowanie na całego, gdy jest się przekonanym, to myślenie bogatych? Ale samo patrzenie na zwycięzców nie wystarczy, spójrzmy na przegranych. W tym samym czasie co Tesla istniała amerykańska firma samochodów elektrycznych o nazwie Fisker, o której prawdopodobnie nie słyszałeś. Wtedy nie była mniejsza od Tesli, obie firmy miały rządowe pożyczki, a Fisker miał nawet wyższy limit, wspierany przez topową firmę inwestycyjną z Doliny Krzemowej, Kleiner Perkins. Fisker również postawił wszystko na samochody elektryczne. Najważniejszym elementem samochodu elektrycznego jest bateria, a Fisker wybrał wtedy bardzo obiecującego producenta baterii A123, podczas gdy Tesla używała baterii złożonych z kilku tysięcy małych ogniw z laptopów. Gdybyś wtedy miał inwestować, kogo byś wybrał? W rezultacie w 2012 roku A123 zbankrutowało, w 2013 roku Fisker również zbankrutował, a w tym samym roku Tesla spłaciła rządową pożyczkę o 9 lat wcześniej. Patrząc z perspektywy czasu, Fisker postawił źle, ale wtedy wydawało się to rozsądne.